Plantenbibliotheek

Rijk aan ijzer, calcium, vitamine C en K. Medicinaal ondersteunt ze nieren, vermindert ontstekingen en helpt bij hooikoorts. Pluk de jonge toppen (eerste 4 blaadjes) vóór de bloei. Na de bloei worden blaadjes ruw. Kenmerk: behaarde stengel met brandende haartjes.

Volledig eetbaar: blad (salade, bitter), wortel (koffievervanger), bloem (siroop, wijn). Medicinaal: ondersteunt lever en gal, stimuleert spijsvertering, mild diuretisch. Graaf de wortel in de herfst voor maximale inulineconcentratie.

Bloeit rond Sint-Jan (24 juni). Kenmerk: doorzichtige stippen in de blaadjes en rode kleurstof bij fijnwrijven. Medicinaal: mild antidepressivum, zenuwpijnen, wondgenezing (uitwendig). Let op: interageert met diverse medicijnen waaronder anticonceptiepil en bloedverdunners.

Ruikt zoet-appelig bij fijnwrijven — zo onderscheid je hem van geurloze nep-kamille. Medicinaal: slijmvliesherstellend, krampstillend, kalmerend. Intern bij buikklachten, maagkramp, slaapproblemen. Extern bij oogontsteking, sinusitis.

Oogst rijpe zwarte bessen in clusters (sep–okt). Rauw eten geeft maagklachten — altijd verhitten. Medicinaal: antiviraal bij griep en verkoudheid, rijk aan antioxidanten. Let op: bladeren, bast en onrijpe bessen zijn giftig. De bloemen (juni) zijn ook medicinaal.

Pluk na de eerste nachtvorst — dan zijn ze zachter. Verwijder zaden en haartjes van binnen (irriteren darmen). Rijk aan vitamine C (20× meer dan sinaasappel), vitamine A, E en K.

Groeit overal: wegbermen, gazons, bosranden. Kenmerk: smalle blaadjes met duidelijke evenwijdige nerven. Medicinaal: verzachtend voor luchtwegen, slijmoplossend bij hoest, wondhelend bij insectenbeten.

Rode besjes rijpen in september. Een van de best onderzochte hartplanten. Ondersteunt de hartspier, verbetert doorbloeding, mild bloeddrukverlagend. Langdurig gebruik (minstens 3 maanden) voor effect. Ook bloesem (mei) heeft vergelijkbare werking.